viskosite

Gayet s?? bir ?ekilde, küçücük tefecik, genç ya?ta “arka sokak” dünyalar?nda içen, kad?köy’de taksim’de stüdyodan stüdyoya ve sahneden sahneye ko?turan “?ehrin sert çocuklar?na” (ahah hadi lan) gelmeli bilgiler daha ziyade.

?u an burada, meclis kürsüsündeki kablosuz ses sistemlerinden ya da madonna’n?n muhte?em ve ate? pahas? ekipman?ndan de?il, bildi?iniz yedi?iniz vokal performans mikrofonlar?ndan bahsediyorum. Lakin ne burda cardiodidlerden ne de tek diyafram hadiselerinden bahsetmek niyetindeyim. çok bilgiye ihtiyaç yok, acelemiz var, nokta at??? yapal?m, dinamik mikrofonlar? sevelim/sayal?m. dinamik mikrofonlar, unutmadan belirteyim, kay?ttan ziyade  sahne için uygundur. stüdyo olay?na girersen condenser diyeceksin derler alemde.

Stüdyolardaki mikrofonlar her daim yetersizdir, c?z?rt?l?d?r, ç?k??lar? sorunludur ve hatta son 5-10 y?ld?r ba? göstermi? abidik gubidik bir müzik türü yüzünden zaman zaman ?s?r?k izleriyle doludur. garip ama gerçek stüdyo mikrofonlar? mikrop ota??, tükürük havuzudur. evvela bu iki sebep ve daha sonra da cepteki paran?n baca?? ka??nd?rmas? sebebiyle ki?iler zaman zaman performans mikrofonu almak ihtiyac? hissedebilirler.

shure al?n, öncelikle ve kesinlikle. shure birçok ses düzene?i parças? üretmekte elbette ama  bizim gönüllerimizde en kral mikrofon üreticilerinden biri olarak yer etmi?tir, de?i?tiremez. sm 58 gibi ?u an çok pahal? (300-400 abd dolar?) ama efsanele?mi? bir modeli bulunur bu firman?n, amma velakin istanbul’un her kö?esinde çok uygun fiyatlarla shure’un c serisi de bulunabilir. her keseye uygundur çok seçenekli model yelpazesi. vokal iyile?tikçe mikrofonu da iyile?tirirsiniz olur biter. detayl? bilgiyi bir gün sahte dolar bas?m?n? anlat?rken veriririm.

paran?z daha çoktur ama misal, hem performans almak hem de para saçmak istersiniz. i?te bu noktada devreye “alaman” devi sennheiser girer. evolution 2 serisi (800, e935,e945…) ile göz doldurur bu firma. ama bu kablosuz mikrofonlar? al?rsan?z stüdyolara bile götüremez ap???rs?n?z, k?yamazs?n?z. es geçin, a?z?n?z?n suyunu silin.

tahtakale ya da karaköy piyasas?na girmeden durmal?y?z, o sebeple bir seçenek daha sunay?m sizlere; AKG. görünü? olarak çok çirkin mikrofonlar üretirler, estetik yoksunu olduklar?n? dü?ünüyorum ben mesela, lakin 200 dolar civar?na çok kaliteli dinamik mikrofonlar? üreten/satan nadide firmalardan biridir. akg iyidir, al?n?r daha ziyade getirtilir avusturya’dan falan.

?imdi buraya kadar yüzlerce dolarlar, all seeing eyelar, ye?iller havada uçu?tu. peki biz “tanr?m her ?ey çok negatif, hemen stüdyoya gidelim” insanlar? isek bu paray? nerden buluruz?

bulamayabiliriz. o sebeple behringer adl? -kimse kusura kalmas?n- çakma elektronik üreticisi imdada yeti?ir. behringer türkiye men?eli olsayd? mevlüt amfisi üretmekten öteye gidemezdi belki ama mix masas?ndan, amfi ve monitöre kadar bir sürü i?e girip ç?kan bu firma ucuz ama çok da kötü olmayan mikrofonlar üreten tam bir cep dostudur. behringer’e a??k olmay?n?z, tek gecelik beraber olunuz.

vokal zevklidir, mikrofonunuz olursa ve iyi bir ekipmansa daha da ?s?nman?z i?ten bile de?il. az yiyin de kendinize bir shure tutun diyerek noktal?yorum yaz?y?. keza vakit dolmu?, stüdyonun ???klar?n? söndürüp yak?yorlar.

Titanic, sinemalarda büyük sansasyonlar yaratan sulugöz bir a?k hikayesine mecra olmu? olsa da, bunun yan?nda ömrünü gemi in?a etmeye adam?? faniler için çok önemli bir yap?tt?r. Bugün gemi mühendisli?i dünyas?na ad?m atm?? insanlar?n önüne ç?kan ilk geyi?in ?ehüe titanic gibi batan gemi mi yapcan len? olmas?n?n yan? s?ra, gemi mühendisli?inin ekstremite kemiklerinden yaral? gemi stabilitesinin ilk uygulama alanlar?ndan biri, ilk rezil-i rüsvan oldu?u gemidir titanic.

titanic?in bat???nda zibil tane efsane mevcut olsa da asl?na bak?ld???nda titanic?in bat??? mühendisli?in s?n?rlar?n? a?an durumlarla kar??la?mas?na ba?lanabilir. Gemiler, bu i?le profesyonel anlamda ilgili olmayan insanlar?n akl?ndaki intiban?n tersine en ufak yara ald?klar?nda denizin dibine gömülen cihazlar de?ildir. öyle ki bir geminin yara almas? çok ekstrem bir durum da de?ildir. karaya oturmalar, denizde görülen çat??malar vs. sebeplerle gemiler ufak veya büyük yaralar alabilirler. bu yüksek ihtimali göz önünde bulundurarak gemiler normal seyir ko?ullar?n?n yan? s?ra yaral? oldu?u ko?ullarda da stabil olmak üzere dizayn edilirler. gemi in?aat?n?n bu konuyla ilgilenen alt dal? yaral? gemi stabilitesi olarak bilinir. yaralanm?? bir geminin bordas?ndan içeri giren su, çok genel bir yakla??mla normal bir yük olarak ele al?n?r. ço?u zaman al?nan yara sephiye kuvvetinin yok olmas?na yol açmaz ama içeri giren tonlarca su gemiye belli bir paralel batma ve gemi orta ekseni ve yüzme merkezinde olu?turdu?u momente göre bir trim ve meyil verir. yaral? gemi stabilitesinin görevi gemiyi bu moment alt?nda bile ayakta tutabilmektir.

“tanr? bile bu gemiyi bat?ramaz” sav?yla üretilen zaman?n?n en büyük transatlantiklerinden titanic, sinemadaki ününün yan? s?ra yaral? gemi stabilitesi çal??malar?n?n ciddi anlamda uyguland??? ilk gemi say?lmas? anlam?yla da önemlidir. gemiyi ayakta tutma gibi kutsal bir amaca ula?mak üzere titanic’in in?a edildi?i tarihlerden itibaren mühendislerin akl?na gemiyi su geçirmez perdelerle bölmelere ay?rmak geldi. fakat gerek perdelerin in?as?n?n zor olmas? gerekse de her bir perdenin sintineye ba?lanan k?s?mlar?n mukavemet elemanlar?na yapt??? bas?nç da dahil olmak üzere gemi üzerine bindirdi?i devasa a??rl?k bu perdelerin o kadar da bol keseden da??t?lmamas? gerekti?ini mühendislere hat?rlatt?. bu gereklilik sonucunda su geçirmez perdelerin olabilecek en optimum ?ekilde da??t?lmas? için çe?itli metodlar üretildi. bu teorilerin genel dayanaklar? o güne kadar kay?t edilmi? deniz kazalar?n?n istatistiksel da??l?m?yla yak?ndan ilgiliydi. öyle ki yüzde olarak çok az görülmü? bir çe?it kazadan gemiyi koruyabilecek bir tasar?m? yüksek maliyeti ve zahmetli i?çili?ine ra?men hayata geçirmek hiç iyi bir mühendislik yakla??m? de?ildi. titanic bunun tersi bir yakla??mla üretildi. teorik hesaplara göre gemi, ard arda (yanl?? hat?rlam?yorsam) 3 bölmenin yaralanmas? ko?ulunda bile batmayacakt?. bu yakla??m döneminin en kötümser yakla??m? say?labilirdi. öyle ki görülen deniz kazalar?nda bu kadar yaral? bölme boyu bile gözükmesi olu?muyordu. titanic’in de böyle bir ko?ulla kar??la?mayaca?? varsay?larak böyle bir beyanda bulunuldu. zira titanic’in batmas? olay?n? irdelersek olay?n geminin su üstünde durabilece?i garanti edilen yaral? bölme boyundan daha fazla bölmeden yaralanmas? ve geminin bir yolcu gemisi olmas? sebebiyle güverteye kadar uzanmayan perdelerin do?al olarak içeri giren suyu üst k?s?mlardan daha fazla bir boya yaymas? oldu?unu anlayabiliriz.

peki bu tür bir yaralanmaya sebep olan neydi?

kaza an?na bak?ld???nda çarp?lan buzda??n?n yak?n bir mesafede farkedildi?ini (ki bu yak?nl?k da kim bilir ne kadar uzun bir mesafedir?) ve o anda vardiya zabiti taraf?ndan ani bir karar verildi?ini görüyoruz. bu karar maalesef çok aptalcayd?. titanic gibi zaman?n?n en iyi gemisinde görev alan denizcilerin tecrübesiz olmas?n? bekleyemeyiz. fakat tecrübeli bir denizci nas?l olur da milyonlarca tonluk bir geminin bu kadar k?sa mesafede önündeki buzda??ndan kurtulacak aç?da manevra yapabilmesini bekler? buzda??n?n görüldü?ü anda köprüden verilen emir iskeleye manevra ve tornistanla gemiyi yava?latma ?eklindeydi. bir geminin manevra yapabilmesi için gereken alet dümendir ve en ufak gemi sevki bilgisi olan insan bilir ki geminin dümen dinlemesi ve manevra yapabilmesi için sevk yönünün aksi yönde bir ak??kan ak???n?n dümen üstünde olmas? ve dümenin de manevra yap?lacak yöne uygun ?ekilde bu ak?m? do?rultmas? gerekmektedir.

fakat maalesef köprüden verilen iki emir, yani tornistan ve manevra emri birbiriyle çeli?en emirlerdi. verilecek iki muhtemel karar ?öyleydi:

- makinalar? tam yol ileri çal??t?r?p manevra için dümen k?rmak ve e?er ?ans varsa buzda??ndan kurtulmak. bu karar oldukça riskliydi. zira milyonlarca tonluk bir kütlenin bu mesafede gereken manevray? yap?p yapamayaca??n? bu kadar k?sa sürede hesaplayabilmek imkans?zd?. ?ans?na gereken dönü? yap?labilir kurtulunabilirdi fakat tersi de mümkündü.

- düz bir ?ekilde makinalar? tornistan çal??t?rmak. yap?labilecek en ak?ll?ca i? bu gözüküyordu. gemi yava?layabilece?i kadar yava?layacak ve bir ?ekilde buzda??na bodoslama girecekti. bu gemiye zarar verece?i a?ikar bir çözüm olsa da bir kaç paragraf yukar?da anlatm?? oldu?um yaral? gemi stabilitesi teorisinin tam anlam?yla çal??mas? sebebiyle geminin en fazla oldu?u yerde kalmas?n? sa?layacak bir çözümdü. (adnan menderes h?zl? feribotu in?a edildi?i avustralya’dan türkiye’ye do?ru gelmekteyken okyanus ?artlar? için tasarlanmam?? olmas?n?n da etkisiyle okyanusta ba?tan yaralanm?? ve tersaneye geri dönmek zorunda kalm??t?. ama sonuç olarak “yüzmü?tü”)  bu iki ihtimalin d???nda yap?lan ?eye bakt???m?zda tornistan verilerek yava?layan bir gemi ve çal??abilece?i kapasitenin alt?nda çal??mak zorunda b?rak?lan iskeleye yönelmi? bir dümen görüyoruz. titanic’i bitiren dümenin bu ba?lamda az etkimesi oldu. gemi yakla??k 15-20 derece iskeleye yöneldi ve buzda?? sancak bordas?ndan s?y?rarak geminin ayakta kalabilece?inden daha fazla bölmeyi y?rtt?. içeri geminin kald?ramayaca?? a??rl?k ve bas?nçta su girdi. gemi olmad?k bir trim yapt?, k?çta kaybolan sephiye geminin ikiye ayr?lmas?na sebep oldu.

sonuç olarak leonardo öldü, kate kurtuldu.