Turistli?in hakk?n? veren bir turist olamad?m hiç bir zaman. Çok gezen çok bilir laf?n? da yanl?? bir yerden anlam?? olaca??m ki gecenin bi saatinde kendimi Venedik’in ?arapç?lar?yla geyik muhabbeti yaparken buldum. Bu yüzdendir ki, ?talya’n?n yüzölçümünü, nüfusunu, gelir da??l?m?n?, Floransa’da hangi müzelerde hangi heykellerin oldu?unu, Roma’n?n gece hayat?n? ve vesaireyi buraya yazmak abesle i?tigal olacakt?r. Sizin burada araman?z daha da bir saçma olur çünkü bu bilgileri zaten web üzerinde binlerce sitede bulabilirsiniz. Bu durumda lütfen turistik bir “Asya Tur ile Tatil Yolu” tipi yaz? beklentisi içinde olanlar ya beklentilerini de?i?tirsinler, ya da sa? üst kö?edeki çarp? i?aretine bass?nlar (mouse’un sol tu?u ile).
Aral???n ikinci günü Trento’dan ç?kt?k yola. ?lk dura??m?z Verona’yd?. Bu küçük ?talya ?ehri asl?nda di?erlerine nazaran daha bir oturakl? daha bir kendini bilir gözüktü gözüme. Ufak bir arenas?, yüzlerce ve oldukça pahal? dükkanlar?n bulundu?u sokaklar? d???nda bir de ho? bir köprüyle ba?l? büyük bir kalesi var. Giri? 6 avro oldu?undan tenezzül bile etmedim. “Hmm süpermi? ya” deyip geçtim. Verona, di?er tüm ?talya ?ehirleri gibi kendi mizac? olan bir yer. Biraz kendini be?enmi?, “ben kendi ya??mla kavrulurum” der gibi. Dar sokaklar?nda ço?u ?ngilizce bilen (?talya’da pek nadir bir olayd?r) iyi giyimli, sanki az sonra abonman? ile AKM’ye opera izlemeye gidecek insanlar dola??yor. Sessiz, vakur ve ??k bir yer Verona.
Bu arada, söylemeyi unuttum: Juliette’in hani ?u Romeo’ya gösterip de vermeyen güzeller güzelinin sözde evi de burada. Yaln?z bizim Ayasofya’da hani ba? parma??n konup çevrildi?i ve kutsall???na inan?lan bir deli?imsi mecra var ya, i?te burada o “Juliette’in memesi”. ?nsanlar bu eve gelip avlusundaki Juliette heykelinin yan?na ç?k?p memeyi elliyorlar. Neden? A?k hayatlar? süper olsun diye. Yavrucum demezler mi ki adama: kelin ilac? olsa önce kendi ba??na sürer. Juliette sanki çoluk çocu?a kar??m?? da yetmi?be?inci evlilik y?ldönümünde Romeo’yla sevi?irken kalpten ölmü?. Foto?rafta da görece?iniz üzere p?r?l p?r?l olmu? meme hazretleri ellene ellene. Zaten ?talya’n?n turizmden anlamad???n? gördü?üm ilk mekan da buras? olmu?tur. Tam bu heykelin bulundu?u avluda bir “souvenir” tabir ettikleri hat?ra e?yas? dükkan? var. ?lk giriyorsunuz Romeo’lu Juliette’li bardaklar, çanaklar, biraz ilerliyorsunuz, Ferrari bayra??, biraz daha ilerliyorsunuz, Inter Milan formas?. Ben bunu yemem arkada??m burada belirteyim.
Ard?ndan farzd?r diye Venedik’e gittik. Ziyaret etti?im tüm ?ehirler aras?nda en v?c?k v?c?k turizm kokan, en popülist ve en kasvetli ?ehirdi buras?. Fakat gariptir hayat?m?n bir k?sm?n? burada geçirmek için içimde inan?lmaz bir arzu do?du ayr?l?rken. Venedik Santa Lucia tren istasyonun’dan ç?kar ç?kmaz bizi bir heykel kar??lad?. Floransa’da daha sonra görece?imiz, ?sa’n?n ölü bedenini kuca??nda tutan bir Meryem heykeli kopyas?. Yaln?z bu da ne? ?sa’n?n üzerinde bir Amerikan bayra?? örtülü. “Beni örtün” diyen Muhammed de?il miydi yahu? Bir polis memuru bunun 11 eylül kurbanlar? için simgesel bir ?ey oldu?unu anlatt? daha sonra. “Peki Venedik ile ba?lant?s??” dedik. “Yok” dedi. Ko?arak uzakla?t?k.
Venedik’te bir büyük meydan, bir de ?ehrin geri kalan? var turistler için. Tüm ?ehir “Aaa ne acaip? Aaa tekneye taksi yazm??lar? Aaa civciv ç?k?cak ku? ç?k?cak” ?eklinde eblek eblek etrafta dola?an insanlarla dolu. Yerli halk (3-4 tane adam var zaten) içinse olay?n ne kadar t?rt oldu?unu a?z?nda sigaray? tutarak, gözlerini hafif k?sm??, h?zl? hareketlerle, Asos’a tekne yana?t?r?r gibi bir havayla ç?rç?r?n? kenara ba?layan adam? görünce anlad?m.
Sultanahmet’te fesli, s?rmal? yelekli, b?y?kl? adamlar? görünce duydu?um tiksintiyi burada da duydum. Çizgili bir ti?ört, ucundan bir kurdela sarkan gondolcu ?apkalar? ve onlar? giyen, durmadan “gondola..gondola..” diyen adamlar; her yerde sat?lan binlerce, onbinlerce ta? maske, hani ?u Stanley Kubrick filmindekiler gibi, (okuyucunun haf?zas?n? zorlamaya çal??mak), gö?sünde na böyle “ITALY” yazan polarlar ?bu güzel ve bir zamanlar “asil” olan ?ehrin yerle bir olmas?n? arzulatt? bana.
Dar sokaklar?nda yürürken kendimi dü?üncelere dalma arzusunda, uzun ka?mir kaban?n?n yakalar?n? yukar? kald?rm??omuzlar? yukar?da yaln?z yürürken hayal ettim. Yaln?z üzerimdeki anorak buna izin vermedi. Venedik’in tahta panjurlar? rangarenk pencerelerine bakarken, ?ehrin sanki bir anla?ma yapt???n? dü?ündüm bu sat?labilen her ?eyi satmak isteyen insano?luyla. “Sokaklar?ma dokunma. ?stasyonu merkez almak ?art?yla 1 km’lik çaptaki daire senin olsun. Sokaklar?ma dokunma.” Tüm bu yolculuk boyunca bir ?ehri kent yapan ?eyin de sokaklar oldu?unu ilk anlamam? sa?layan Venedik’tir zaten. Karanl?k bast?r?p turistler uyuyunca, ?ehir normal hayat?na devam ediyordu. Vapur - Otobüslerin kalkt??? iskelenin birinde ?arapç?lar oturuyor, ?ark? söylüyorlard?. Bir ?arapç?yla ?talyanca pratik yapacap?m akl?ma gelmezdi aç?kças?. Ama ?arab?n m? yoksa sokakta ya?aman?n m? do?as?ndand?r bilinmez, bir s?cak, bir can insanlard? bunlar. T?pk? ?stanbul gibi. Bize evlerini tan?tmalar? da ayr? güzeldi yaln?z. Sicilya’l? oldu?unu söyleyen bir abimizin kenarda s?zm?? birini gösterip “yatak odas?”, bir varilin üzerindeki ?arab? gösterip “mutfak”, iskelenin en ucuna “balkon” demesi belki de tüm yolculu?un en komik an?s?yd?. En son da tam giderken görünmez bir kap?y? uzaktan kumandayla (çakmak) aç?nca kendimi yere att?m ben.
En güzeli de elimizden po?aça yiyen serçelerdi. Anlayaca??n?z Venedik, gece vardiyas?n? alm?? kendisine ya?amak için. Turistlerden kalan tek zaman? yani.
Venedik’i geçip Bologna’ya geldik. Kendimi ?stanbul’da hissettirdi bana bu ?ehir. ?ans eseri tabii. “Gezip görmeye de?er” damgas? yemi? mekanlar?n d???ndayd? kald???m?z hostel. Demem o ki, ?ehrin kent k?sm?n? görebildik. Sabah sisinde elinde çantalar?yla i?e gidenler, t?kl?m t?kl?m otobüsler ve bu otobüslerde uyuyan ö?renciler, Oldukça büyük bir ?ehir olmas?ndan kaynakl? olacak tad?n? ç?karamad?k bu güzelli?in. Yeterince kaos vard? bu ?ehirde. Bir lazanyaya 7 avro vermem yaln?z so?uttu beni buradan. Ondan sonra zaten sandviçten ba?ka bir?ey yiyemedim. Büyük ?ehirdi, lükstü, ??kt? Bologna ama pek sevemedim zira hava çok so?uktu.
Bologna - Floransa treni en güzeliydi bindi?imiz trenler aras?nda. Bu yüzden olsa gerek, ayr? bir heyecan bir enerji vard? içimizde. ?stasyon’da hemen bizi yakalad?lar turist avc?s? amcalar. A?z? nas?l laf yap?yordu anlatamam. Lan biz hostele gidicektik falan derken adam güzel fiyat verdi giriverdik bir ev-hostele. 4 ki?ilik ev verdi eleman bize ?ehrin göbe?inde. Ben de içimden diyorum ki “Du bakal?m ç?k?cak bi bokluk”. Adam bize evi gösterirken ben (kurnaz istanbulluyum ya!) “Amca s?cak su var di mi yamuk olmas?n” dedim. “Olma m? yi?enim” deyip açt? laboyu hakketten s?cak su vard?. Ulan ben nereden hesaplayay?m lavobodan gelip de banyodan gelmeyece?ini! Velehas?l?, ?lk gecemiz kötüydü Floransa’da. Tek tesellimiz bir noel pazar?nda buldu?umuz s?cak ?arapt?.
Turistlik yapmayaca??z dedik ama ?imdi Sezar’?n hakk?n? Sezar’a vermeli (baaakk ironiye baaak). Floransa inan?lmaz bir ?ehir. Her yerinden güzellik akan bir yer. Sanat, sanat, sanat! Komple tak?m “biz turist de?iliz hac?” tribinde olsak da Floransa’ya gelip de bir Leonardo bir Michalengelo, Donatello bir Rafael (iv?lz?na hep??n) görmeden gitmek olmaz dedik. En büyük müzesi olan “Galleria degli Uffici”ye girdik. Kap?da gözümüzden bir film ?eridi gibi geçti kürt sorunu, az?nl?klar?n haklar?, k?br?s, fener rum patrikhanesi, IMF stand by’lar??Giri?: 11 avro, ?ndirimli giri?: Avrupa Birli?i Vatanda?? olup 18-25 ya? aras? olanlar: 6,50 avro. Kap?daki Alman eleman (üzerine basarak söylüyorum bu konuya Roma’da tekrar gelece?iz) “param?z yok”, “oturma iznimiz var”, “avrupa birli?i vatanda?? haklar?na sahibiz aha bu da anla?ma” çemkirmelerimize ald?rmad? ve 11 avro’yu çat?r çat?r ald? bizden. Ard?ndan kendimden ne kadar tiksindi?imi anlatamam. “Ulan bu ayg?r?n önünde 4,50 avro için bunca ?ebekli?e de?er miydi? Avrupa Birli?i’ne girmek için göt atan bir ulusun evlad? gibi gözükmeye de?er miydi? Bunlar?n birli?inin paras?yla Avrupa’da okuyorum. Belki daha güzel bir ?ey yapar?m kendime ve ülkeye. IMF heyetinin önünde kemküm yapanlardan ne fark?m kald??” dedim. Sonra Leonardo’yu Rafeli, Donatello’yu ve Michalengelo’yu izlerken onlar?n benim için sadece kaplumba?a olduklar? zamanlara dönmek istedim. “M?na kodumun Türkleri, olamayacaks?n?z Lan Avrupal?! Nh?haha! Vermiyorum indirimi!” diyen ve dört çarp? 4,50 avro e?ittir 18 avro için kendinden 20 ya? küçük insanlarla kavga eden adam?n yapt??? mastürbasyonu gördüm bir an için o müzenin duvarlar?nda. Medeniyetin temsilcilerinin zeka seviyelerini de real-time bir simülasyonda görmü? oldum. Genç, toy ve paras?z olmam sonucu girdi?im bu tart??ma benim Avrupa’n?n ve hatta dünya’n?n en güzel ?ehirlerinden birinde güzelli?i de?il politikay? dü?ünmeme neden oldu.
Floransa’da t?pk? Venedik gibi turistik bir yer tabii ki. Fakat ziyaretimizin zaman? nedeniyle pek kalabal?k de?ildi. Hatta geceleri insan yoktu sokaklarda. 2 sokak geçip 4 tane Türk dönerci görmemiz de ayr?ca ho? bir enstantane oldu. I??klar?, köprüleri, pahal?l??? ve Davud’uyla Floransa ilk ayak bast???m andaki “Floransa’day?m laaann!” heyecan?m? tatmin etti aç?kças?. Bir kafesinde oturup bir roman yazmak nasip etsin in?allah. Tabi o kafede oturup o kahveyi ödeyebilecek kadar para da nasip etsin.
Ve tabii assolist Roma. ?ki, üç, dört ve hatta daha fazla Roma var asl?nda onun fark?na vard?k. Tarihi Roma, Ba?kent Roma, illegal Roma, mülteci Roma, i?portac? Roma? Tarihi merkez dahilinde gezerken yollarda yüzlerce mülteci görmek mümkün. Pakistanl?s?ndan Cezayirlisine, Arnavutundan Rusuna binbir çe?it insan. En komikleri de Hintliler. Dünyan?n en i?e yaramayan icatlar?n? sat?yorlar (örnek: içi tala? dolu lastik. M?nc?kl?yosun, ?ekilden ?ekile giriyor).
Tabii ki Roma’d?r sonuç itibariyle Kolezyum bile yeter. Gladiator’de (böyle mi yaz?l?yordu bu?) Comodus’un ?ehre girdi?i kap?y? görmek, ne bileyim o ta?lar?n üstüne bir zamanlar Dünya’n?n en büyük uygarl???n?n yöneticilerinin oturdu?unu dü?ünmek güzel duygular.
Ah, evet. Roma’da ?u Avrupa Birli?i muhabbetinin geçti?i yeri anlatmal?. Kolezyum’a girece?iz. Kasada gördük yine AB vatanda?lar?na indirim. Fakat tek bir fark var kasadaki adam ?talyan. Ö?renci kartlar?m?z? gösterdik ve tek bi kelime etmeden indirimden faydaland?k. Bu hikayeyi burada “bak?n Almanlar oçöçtür, ?talyanlar cand?r” demek için de?il, ?talyanlar?n ne kadar esnek adamlar oldu?unu anlatmak için bu ?ekilde ba?lama ihtiyac? duydum. Bu esneklik tüm ülke hayat?na i?lemi?. Her yerde.
Kafas? f?rçal? Roma askeri k?l???na girmi? ya?l? adamlar “Fotoo, fotoo” diye etrafta geziyor. Sandaletin alt?na çorap giymi? birisi, birisi tayt giymi? yumurtalar? ü?ütmeyeyim korkusuyla. Roma’n?n en çirkin görüntüsü buydu belki de.
Roma bir büyük ?ehirde bulunan tüm sorunlara sahip, ula??m, temizlik, güvenlik vs. vs? Hele arka sokaklara girmeye görün. Bildi?in Tarlaba??’yd? kald???m?z hostelin mevkii. ?talya’n?n en hasta insanlar? Roma’da toplanm??t? sanki. Bir insan manzaras? vereyim ne denyoluklarla kar??la??labiliyor örnek olsun. Metro’da Roma’n?n ?ehir d???ndaki Sabiha Gökçen modeli havaalan?na giderken bir adam ba??rmaya ba?lad?. “Bitirdiler ?talyay???! ?spanya’dan beter olduuuuk! Cezayirliler, Fasl?laaarr, Arnavutlaaarr, Polonyal?laaarrr. Geldiler hep mahfettiler ülkemieee!! Türkler de öyle zaten heeepp! Ayn? onlarda! Bitttiiii! ?talya bitti a dostlar! Di mi genç adam?” o genç adam ben oluyormu?um. “Ben de türküm.”Mümkün de?il! Sen dün haberlerde ç?kmad?n m?? Gördüm seni?” “Aboo?Bonasera amca. Ha benim amcama?”
Yok vatikan’a gitmi?iz de yok ?spanyol merdivenlerine oturmu?uz da, a?k çe?mesiymi? de bilmemne…Geçiniz.
1 haftal?k mini bir yolculuktu. Yaln?z tabii ki bu kadar k?sa anlat?lmamal?yd? biliyorum. Gelmeyin üstüme. ?talya hakk?nda ö?rendiklerimizi yazal?m da bitirelim. Geç oldu.
1) ?talyan erkekleri diye bas bas ba??r?lan, adam öldürülen olay yakla??k 3,5 milyarl?k bir talep havuzunda bir avuç italyan erke?inin pazarlama dehas?ndan ba?ka bir ?ey de?ildir. Bir Giovanni bir Murat’tan, bir Marco bir Arif’ten, bir Alberto bir Melih’ten farkl? de?ildir.
2) ?talya’da tekstil çok ucuz oluyor, sürekli indirim var diyen, alt?n günlerinde terör estiren o kad?n? bulup hayat?na son verece?im. Ate? pahas? valla.
3) Saat 10′da dükkan aç?p 12′de kapat?p 3 saat ö?le yeme?i yersen AB’nin en kötü ekonomisi olursun tabi.
4) Avrupa’da böyle de?il. (nas?l de?il e be manda!)
Bu kadar da yüzeysel bir odunumdur.